O Profe de Ciencias

Unidades didácticas interactivas

2012-01-14T13:55:00.000-08:00

Elaborar as unidades didácticas para empregalas no encerado dixital é unha actividade creativa, pero leva o seu tempo.

Para facilitarnos este traballo, o MEC pon a disposición do profesorado o Proxecto Biosfera con tódalas unidades correspondentes ás materias de Bioloxía e Xeoloxía, tanto para ESO como para Bacharelato. Poden ser de gran utilidade tanto para os profesores como para os alumnos. O único problema é que están en castelán e algunhas das materias teñen que ser impartidas en galego.

De tódolos xeitos podemos recomendarllas ao alumnado como material de reforzo.

Existen materiais similares para outras materias:

Proxecto Newton: Para Física.

Proxecto Ulloa: Para Química.

Proxecto Ciceros: Para lingua e literatura castelá.

Proxecto Gauss: Para matemáticas.

Proxecto Descartes: Para matemáticas.

Proxecto Techno: Para Tecnoloxía.

Unidades didácticas de Filosofía.

Unidades para Dibujo Técnico.

Unidades para Plástica.

Unidades para inglés.

Unidades para historia.

Twitter para docentes

2011-12-05T13:37:00.000-08:00

No blog de TotemGuard hai unhas interesantes subxerencias sobre a utilidade do emprego de Twitter para os profesores.

Tipos de alumnos

2011-11-29T01:31:00.001-08:00

A aula é un ecosistmema no que cada elemento desempeña un rol ou función. É o que en ecoloxía se coñece como nicho ecolóxico.
Ainda que cambien os individuos, é imprescindible que existan elementos que desempeñen as diferentes funcións para que o ecosistema sexa completo. A única variabilidade posible é o número de individuos que desempeñan as diferentes funcións.
Nesta presentación recóllense, dun xeito bastante efectivo, os diferentes roles ou funcións que teñen que desempeñar os elementos da clase.

Tipos de alumnos

View more presentations from César Torres

Premio á elaboración de recursos educativos dixitais

2011-11-27T06:48:00.000-08:00

Concedéronnos un premio pola elaboración de recursos educativos dixitais.
A información recóllese na Web da Consellería de Educación.
O noso traballo é unha unidade didáctica sobre a atmosfera terrestre para Ciencias Naturais de primeiro de ESO que pronto vai a estar a disposición do profesorado entre os recursos Abalar.
Esta é a imaxe de familia dos premiados xunto ao Conselleiro, o Director Xeral de Educación e a Secretaria Xeral de Modernización e Innovación Tecnolóxica.

A noticia foi publicada no número 246 de "A escola do Faro" (de Vigo) do 13 de decembro de 2011.

Ano internacional dos bosques

2011-10-14T06:44:00.000-07:00

Xa que a ONU declarou o ano 2011 como o ano internacional dos bosques, nada mellor que ver a primeira animación premiada con un Oscar.

Resumen histórico da illa de Arousa

2011-10-07T12:02:00.000-07:00

Na web da Cámara de Comercio de Vilagarcía de Arousa hai un interesante resume da historia da illa de Arousa.
Polo visto na zona de Quilma existiu un castro, e Dopico confirmoume que en documentos antigos existe o topónimo Castro de Quilma.
Nesa zona atopei unha curiosa rocha da que incluimos unha foto no informe do premio Voz Natura que gañou o IES A Basella no ano 1998. O curioso é que ten un aspecto semellante a un menhir, e estamos a investigar sobre ela. Esta é foto:

Frases célebres sobre o ensino

2011-03-19T04:07:00.000-07:00

A motivación, tanto para o alumnado como para o profesorado, xoga un importante papel no proceso de ensino-aprendizaxe. As frases célebres son un recurso motivador que en poucas palabras sintetizan un gran pensamento.

Nos seguintes enlaces atoparemos un un recopilatorio de frases célebres atribuidas a ilustres persoaxes. En algún momento podemos recurrir a elas para facer pensar aos nosos alumnos sobre a importancia da súa formación.

Universitarios en apuros para ler e escribir

2011-02-13T13:14:00.000-08:00

Hoxe publícase na Voz de Galicia un interesante grupo de artigos sobre o nivel de ensinanza dos universitarios no que destacan as queixas dos profesores da Universidade respecto da baixa capacidade de comprensión e expresión oral e escrita do alumnado.
O obxecto da educación é formar seres aptos para gobernarse a si mesmos e non para ser gobernados polos demáis (Herbert Spencer)

Persoalmente veño observando que o alumnado de secundaria se atopa con tremendas dificultades cando lle propoño un exercicio de razoamento. Prefiren os exames nos que teñen que memorizar as definicións que, obviamente, responden ao pe da letra como se dunha oración relixiosa se tratara para esquecela ao cabo de poucas horas de rematar o exame.
Este é tamén un aspecto do que se queixan os profesores universitarios: o alumnado chega acostumado a un método memorístico a base de repetir sen facer nada, o que provoca que a aprendizaxe autónoma, que é o pilar do plan Bolonia, non funcione.
O alumnado carece da capacidade de aprender a aprender xa que prefire recibir clases maxistrais como axente pasivo antes que realizar tarefas de aprendizaxe como axente activo da súa propia aprendizaxe.
Para o profesorado tamén resulta desalentador ver como o alumnado perde o tempo ao ser incapaz de realizar as tarefas educativas propostas, ao tempo que parecen esixir a volta aos anticuados sistemas que lle resultan tan cómodos: memorizar uns apuntes e soltalo nun exame. Isto tamén me sucede a min; pero cando non queda máis remedio xa o creo que espabilan.
Non obstante é un dilema a problemática da expresión. Opina o profesorado que antano os universitarios chegaban mellor preparados na área de linguas. Nos meus tempos no bacharelato, as linguas non eran materias que se suspenderan e na actualidade os estudantes teñen tantos problemas para aprobar como antano tiñamos coas matemáticas e a física. Hoxe van a máis clases particulares de linguas que de matemáticas. E o número de horas é como mínimo o dobre do que tiñamos nos meus tempos (castelán e galego). ¿Cómo é posible, logo, que estean peor preparados que nós?
Non o entendo, certamente; pero no artigo indícase un parágrafo no que pode atoparse unha das claves: “o sistema educativo non soubo priorizar o importante e agora atopámonos con que os alumnos teñen dificultade para expresarse, para entender e incluso para razoar”.
Creo que nos meus tempos de estudante as linguas eran moito máis fáciles para aprobar que agora; pero facíamos lecturas de textos curtos que logo analizabamos e interpretabamos para descubrir que é o que quería dicir o autor con aquel texto. Era, polo tanto, unha aprendizaxe non memorística das linguas e na que se aplicaba o principio de aprender realizando tarefas que requirían do razoamento.
Daquela non existían plans lectores nin boas bibliotecas nos centros; pero gustábanos ler e íamos ás bibliotecas das caixas de aforros que eran as mellor dotadas da cidade. Tamén comprabamos e intercambiábamos libros. Quizás hoxe coa televisión e Internet perdeuse aquel hábito de lectura que tiñamos os estudantes. ¿Ou será unha rebelión contra a lectura obrigatoria?
Penso que como profesores de secundaria debemos potenciar a aprendizaxe por proxectos e tarefas xa que está demostrado que o 90 % do memorizado se esquece mentres que se recorda o 60 % do que se fai. É moito máis cómodo chegar a unha clase e soltar un roio que demostra a nosa erudición na materia que cualificar o traballo que realizan ou non os alumnos e alumnas; pero non cabe dúbida de cal é dobremente máis efectivo.
Como lle digo aos meus alumnos do ciclo de Química Ambiental cando se queixan de que os exercicios e exames non consisten en soltar un texto memorizado:
- Cando entres a traballar nunha empresa, o teu xefe non che vai a pedir que lle soltes un roio sobre xestión ambiental, senón que pretenderá que lle xestiones ambientalmente a súa empresa.
Pero para descorrer hai que ter motivación e interese, mentres que chapar é unha función mecánica que podemos gardar nun disco ou nunha chuleta. Hoxe nin sequera ten sentido gardala na memoria do noso cerebro, o que me recorda a sabiduría que encerran as frases de Einstein e Montaigne citadas na entrada anterior deste blog.
Podo buscar unha definición ou unha información en Internet sen plaxiar a ninguén; pero construir ideas propias a partir dos meus coñecementos demostra unha intelixencia superior á do meu ordenador... pero a acumulación de coñecementos illados será tan inutil como un disco duro desorganizado no que resulta imposible atopar nada.

A sabiduría

2011-02-05T16:27:00.000-08:00

Non necesito sabelo todo.Tan só necesito saber onde atopar o que me faga falta cando o necesito.

--------------------------------- Albert Eintein

O neno non é unha botella que hai que encher, senón un lume que hai que prender.

--------------------------------- Montaigne

O fracaso escolar

2011-02-02T10:12:00.000-08:00

O noso país ocupa os primeiros postos da Unión Europea en procentaxe de fracaso escolar e paro. Seguramente algunha relación hai entre ambos problemas. E a situación non parece mellorar senón que vamos a peor.

Como profesor e pai (os profesores tamén somos pais) teño unha hipótese sobre o fracaso escolar que xa fun apuntando en varias entradas deste blog. Certamente a causa non é única, pero entendo que existe un eixo vertebrador do fracaso: as dificultades de aprendizaxe que, por motivos diversos, teñen algúns alumnos. Estudiar é un esforzo e cando o traballo e tempo dedicados ao estudio non son rendibles, os rapaces e rapazas desmotívanse.
A normativa legal establece o principio de inclusividade do sistema educativo, pero a realidade nas aulas móstranos que rexe o principio de exclusividade e que estamos a preparar aos rapaces para que sexan profesores universitarios. A tal fin fixamos un nivel e uns obxectivos tan altos que só poden ser alcanzados por aqueles que teñen un desenvolvemento cerebral moi superior á media correspondente á idade. Neste sentido o profesor convértese nunha especie de xuíz que decide quen pode seguir os estudios e quen ten debe abandonar. En cáseque tódolos institutos hai algún profesor (xeralmente máis de un) ao que non lle aproba en xuño máis alá dun 20 ou 25 %. ¿Quen é o causante desta situación, o alumnado ou o profesor?
Como profesor non entendo como hai algúns compañeiros que só se preocupan de aqueles alumnos que van ben e dedícanse a actividades de ampliación (e de máis nivel) rexeitando as actividades de reforzo por considerar que a súa función é a de preparar a potenciais profesores universitarios (que logo irán ao paro por mor da escasa demanda).
Tampouco entendo que se obrigue a un rapaz ou a unha rapaza a asistir a clase ata os dezaseis anos para devolverllos aos pais, sen ningún título, dicíndolles que os leve para a casa porque non serven para estudiar. ¿Tan malos profesores somos que non fomos capaces de espertar un mínimo de motivación para que obtiveran o título da ESO?
Segundo información de La Voz de Galicia, a Unión Europea suxiriulle a España que se axude aos nenos na súa aprendizaxe evitando as condicións que poidan desencadear o abandono prematuro.
Teño falado con algúns profesores, directores e inspectores e míranme como a un bicho raro e, no mellor dos casos, danme a razón como a un tolo para logo desentenderse do tema.
Aínda que son experto educativo do Ministerio de Educación e en Madrid son moitos os técnicos educativos que están de acordo comigo, xa estaba comezando a pensar que probablemente estaría equivocado, motivo polo cal me resultou alentadora a lectura da opinión firmada por Roberto Blanco Valdés en La Voz de Galicia titulada "El fracaso escolar es un fracaso de España" co que estou de acordo con algúns matices:

Tamén é un fracaso dos profesores.
Lengua, lingua e literatura non son asignaturas amables: son unha das principais causas do fracaso escolar na ESO.
Certamente o nivel dos libros de texto é alto porque deben abarcar as actividades de ampliación; pero non son os libros os que marcan os obxectivos senón o currículo. Pero realmente tén razón Roberto Blanco xa que logo se avalía en base ao nivel do libro e non ao do currículo.

Coincido plenamente con Roberto Blanco en que a mellor forma de desmotivar a un rapaz ou rapaza é fixar un nivel de esixencia que só poden superar os dous ou tres máis capaces.
Non debemos esquecer que o ensino non só ten un caracter propedéutico (base para posteriores estudios) senón tamén terminal (formación cultural da poboación), nin pensar que todos van a ser profesores universitarios ... a maioría terá outro oficio no futuro, e moitos optarán pola formación profesional que, ao fin e ao cabo, é a que máis necesita o noso país para saír da crise do desemprego.

Visionario das TICs

2010-12-12T03:28:00.000-08:00

Esta entrevista a Isaac Asimov foi realizada cando aínda non existía Internet... pero este visionario dos avances científicos xa tiña clara a utilidade da ferramenta informática como medio para facilitar a consecución dos obxectivos da formación.
Impresionoume a clarividencia de Asimov considerando que aínda hai bastantes persoas que teñen dúbidas da eficacia do emprego deste medio de transmisión do coñecemento. Supoño que dúbidas similares se deberon de presentar respecto dos libros cando Gútemberg inventou a imprenta, por iso se inventou a censura, se potenciou a Inquisición e se queimaron tantos libros ... e autores.

Webquest sobre as competencias básicas

2010-09-30T10:18:00.000-07:00

Unha longa pero interesante webquest que nos axuda e, sobre todo, aporta ideas para focalizar o noso proceso educativo. Inclúe interesantes documentos pedagóxicos.
Acceso á webquest

Educar ou instruir?

2010-09-30T09:31:00.000-07:00

Interesante entrevista que lle fan na televisión brasileira ao especialista en educación Antoni Zabala. Entre outras frases interesantes sinalo as seguintes:

O profesor debe ser un educador e non un instructor.
Non tén sentido que o sistema educativo estea en función do que poida chegar a ser unha minoría.
No proceso educativo débese de dar apoio ao desenvolvemento de todos en función das súas posibilidades.
É un erro considerar que os contidos importantes son os que serán esixidos desde a Universidade.

A entrevista ten tres partes, esta é a segunda. Hai outros vídeos nos que Antoni Zabala fala das competencias básicas no ensino.

Videoteca de Ciencias Naturais

2010-09-28T13:00:00.000-07:00

Unha ampla colección de vídeos de Ciencias Naturais recollida polo IES Suel.

Reducir contidos para diminuír o fracaso escolar

2010-09-21T05:14:00.000-07:00

Comparto as opinións do artigo "Ramajuan na ESO" en IES OU NON IES respecto á gran cantidade de materias que teñen que cursar os alumnos e as alumnas de ESO. Normalmente de 10 a 12 que poden acadar ata as 22 no caso de arrastrar pendentes.
Afírmase no artigo, cun enlace á noticia, que o Ministerio de Educacion está a estudiar a reducción de contidos que converten á ESO nun sistema de estudios máis dificil que o universitario.
Faltaría por engadir ao mencionado artigo a lista de exames. Un alumno de segundo de ESO, con 12 materias terá que facer cada trimestre un mínimo de 24 exames que, no caso de alumnos con dificultades educativas se convertería en 48. Isto implica que algúns días terán que facer 2 ou 3 exames no mesmo día.
¿E que pasa cos exercicios? Un alumno con exercicios de 12 materias terá que dedicar unhas 4 a 6 horas cada tarde para rematar os traballos. Os que teñan dificultades en algunha materia terán que sumarlle 3 ou 4 horas de clases particulares.
¿E co proxecto lector? Se para cada materia os alumnos teñen que ler un libro por trimestre resulta que lles toca a 12 libros por avaliación ou, o que é o mesmo, un libro por semana cunha dedicación media de unha hora diaria. Consideramos os profesores que a lectura forma parte do lecer, pero facémoslle un exame para comprobar que o libro non só foi lido senón memorizado e interpretado conforme ao punto de vista do profesor. E sei de casos de alumnos que suspenderon o curso por non superar o exame de lectura ao considerar que ista é contido mínimo. Así consta en moitas programacións.
Conforma á aplicación do plan das TIC, teñen que consultar información en Internet para elaborar traballos e informes de cada unha das materias. Se teñen algunha dificultade educativa tamén lle asignamos actividades interactivas de reforzo; e se non a teñen, de ampliación: outra hora diaria.
Así que a xornada laboral dun alumno de segundo de ESO pode acadar as 16 horas diarias: o dobre que as marcadas na normativa laboral dos traballadores. E iso sen considerar os plans e programas que iremos creando de cara ao futuro.
Sabemos os profesores que é fundamental, para acadar un bo rendemento académico, que o alumnado dista idade debe durmir unhas 8-10 horas diarias ¿pero cando? Tamén deberían ter tempo para almorzar, comer, merendar e cear ... fáltanlle horas ao día ...
Para min está claro que a ESO non ten un caracter terminal, como dí a normativa, senón que é un sistema de selección que emprega unha serie de trabas para asegurar que as persoas que a superen teñan moi doado rematar unha carreira universitaria. De feito, hai materias nas que o nivel supera as capacidades medias do desenvolvemento cerebral da idade e os seus contidos se aproximan ao universitario.
Ese tal Ramajuan sería unha lumbreira en matemáticas ... pero teño as miñas dúbidas de que fora capaz de superar a ESO.
Obrigamos aos rapaces a asistir a clase e aos pais a que os manden ... e cando cumpren os 16 ou 18 anos devolvémosllos aos pais dicíndolle que non sirven para "eso".
En fin ... penso que estaría ben esa revisión que se está a discutir no Ministerio.

Materiales TIC de Lourdes Luengo

2010-09-03T12:58:00.000-07:00

Lourdes Luengo é unha pioneiro no emprego das TIC no ensino. Últimamente resultaba complicado o acceso ás súas páxinas; pero acabo de atopar a web "materiales TIC de Lourdes Luengo" na que recolle tódalas súas aportacións pedagóxicas.

Absurda selectividad

2010-06-16T03:05:00.000-07:00

"Absurda selectividad" é un artigo publicado por Ignacio Bermúdez de Castro en La Voz de Galicia co cal estou totalmente de acordo. Estamos a converter o sistema educativo nunha selección dos alumnos con máis capacidade memorística e o profesorado está a actuar máis de xuíz que de docentes.
¿Onde está o espírito científico da nosa xuventude? ¿Onde está a súa capacidade creativa? ¿É acaso a memoria unha capacidade básica? ¿No mundo laboral será suficiente con que os nosos profesionais saiban de carretilla os reis godos ou analizar cláusulas? ¿Imaxinádesvos a un deses profesionais nun quirófano redactando sen pestañar a lista dos osos do corpo humano pero sen saber como se agarra o bisturí?
A teoría pedagóxica vai por un lado e a práctica docente vai por outro ben distinto. E se tódolos países fixeran coma nós, non teríamos persoaxes coma Einstein, Newton, Ramón y Cajal, ... xa que se atoparían as portas pechadas para estudiar o que lles gustaba.
¿É necesario que un bo médico ou un bo científico ou técnico sexa unha enciclopedia ambulante? ... De momento a experiencia demóstranos o contrario. Tamén a sabiduría popular co refrán que di: "quen moito abarca pouco apreta".

Recursos TIC para 4º de ESO

2010-05-23T07:42:00.000-07:00

Nas páxinas do Ministerio de Educación atópase un interesante grupo de actividades para a ESO.
Na páxina xeral podemos atopar máis recursos.
Recursos premiados para descargar.

Dí a LOE

2010-05-22T18:12:00.000-07:00

Las medidas de atención a la diversidad que adopten los centros estarán orientadas a la consecución de los objetivos de la educación secundaria obligatoria por parte de todo su alumnado y no podrán, en ningún caso, suponer una discriminación que les impida alcanzar dichos objetivos y la titulación correspondiente.

Ley 2/2006 LOE, Art. 22.7

Outro mal estudiante xenial

2010-05-22T17:00:00.000-07:00

Craig Venter acadou a fama por descubrir a secuenciación do xenoma humano. Estes días acaba de publicar outro gran avance na Bioloxía: sintetizou o xenoma dunha bacteria e introduciuno noutra logrando así unha bacteria con xenoma sintético. Agora o seu obxectivo é crear vida artificial: unha bacteria totalmente sintética.

Estes descubrimentos estano a converter na figura máis importante da investigación científica en Bioloxía e as perspectivas prácticas dos seus traballos son impredecibles, incluso tamén desde o punto de vista negativo polo mal uso que se podería facer destes avances científicos.
O caso é que, ao igual que os maiores xenios da humanidade, foi un mal estudiante que retomou os estudios ao regreso da guerra de Vietnam impresionado polo que alí viviu.
Estou a considerar a hipótese de que os grandes cerebros maduran lentamente, en tanto que o sistema educativo só valora aos que maduran prematuramente.
O cerebro dos monos madura moito máis rápido que o dos humanos e por iso non acadan o mesmo grao de intelixencia.
De momento é unha hipótese que aquí deixo por se alguén quere confirmala ou rebatila mediante a aplicación do método científico.
Quizais si conseguimos retrasar a madureza cerebral dos monos, ¿estes poderían acadar unha intelixencia parella coa humana? De ser certa a miña hipótese, ¿non se poderían lograr seres humanos máis intelixentes retrasando a madureza cerebral?
Pero o que parece evidente é que expulsar do sistema educativo ao alumnado con dificultades de aprendizaxe non semella unha medida intelixente. Exemplos que o demostran abundan.

Traballos plaxiados?

2010-04-19T14:47:00.001-07:00

Non hai problema para detectar de onde foron copiados e pegados os fragmentos dos traballos plaxiados. A tal fin existe un servicio gratuíto "on line" que nos informa de onde saíron as copias. Hai que rexistrarse, subir o documento a revisar e comprobar se foi copiado.
Admite calquera tipo de documento e indícanos onde se atopa o orixinal.
Esta utilidade chámase Approbo e é española.
Tamén hai programas que podemos instalar no ordenador; pero a novidade de Approbo é que non necesitamos instalala no ordenador.
Doccop é outra aplicación "on line" para comparar plaxios nos textos.

Proxecto educativo: estudio da paisaxe

2010-04-18T09:44:00.000-07:00

Elementos da paisaxe é unha mestura entre presentación, Webquest sobre a paisaxe, actividades interactivas e un traballo sobre a paisaxe. Tamén os rapaces e as rapazas de terceiro de ESO aprenden algo sobre fotografía. O resultado final publicarase nos seus blogs de clase; pero tamén se pode facer unha exposición de fotografías do concello.
Se ben é unha actividade deseñada para Bioloxxía e Xeoloxía de terceiro de ESO, pode empregarse a niveis máis baixos porque as actividades son sinxelas. Tamèn pode ser útil para Coñecemento do Medio e Ciencias Sociais onde se estudia a paisaxe.

O conflicto do idioma chega ás aulas

2010-01-03T01:08:00.000-08:00

Falando con propiedade, non chega senón que se potencia. O idioma é un dos principais bastións da identidade nacional. Como galegos deberíamos sentirnos orgullosos do noso idioma e da nosa cultura; pero non é así en tódolos casos.

Por esta razón, dependendo de quen goberna, quéreselle impoñer ao resto dos cidadáns os criterios e puntos de vista do poder.

Non creo que as imposicións de un ou do outro lado favorezan para nada a defensa do noso idioma.

Mellor dito: non creo que a imposición do galego favoreza o seu uso. De feito aí o vemos na actitude da xuventude que se decanta por falar en castelán nunha época na que a formación en ligua galega é a máis alta da historia. Tampouco me parece lóxico que a lingua galega sexa a materia máis dificil do currículo educativo, superando ás tradicionais matemáticas. Non comparto a idea de que unha materia ou un profesor teñan máis méritos por ser os que máis suspenden. Ao contrario: un bo profesor é aquel que consegue que a meirande parte dos seus alumnos e alumnas acaden os obxectivos pedagóxicos.

Por certo, algo falla na pedagoxía das linguas cando con tantas horas de clases similares (a gramática galega, castelá ou de calquera outro idioma teñen aspectos coincidentes) o alumnado é incapaz de expresarse oral e verbalmente con corrección gramatical. Quizás os obxectivos non están adaptados ao desenvolvemento mental correspondente á idade.

Pola contra, creo que a actitude do goberno actual fará xurdir un sentido nacionalista de defensa do galego, tal como ocorreu na época da dictadura franquista. Foron moitas as agresións que sufriu a nosa lingua ao longo da historia; pero nunca estivo en tanto perigo como na época actual na que ata nas aldeas os rapaces que estudian en galego na escola, ao saír da clase falan en castelán entre eles. Non foron as agresións contra o galego as causa desta perda de galegofalantes, senón a imposición e a exaltación que non buscaba seducir aos rapaces para que falaran galego, senón convertela na materia máis difícil de aprobar.

Como profesor o asunto aféctame porque levo varios anos preparando os meus materiais pedagóxicos en galego e adaptándome ás novas tecnoloxías. ¿Terei que pasarme o traballo de traducilo ao castelán e ao inglés en función da opinión dos pais segundo as consultas periódicas que se fagan aos pais? ¡Menuda coña!

É tamén afirmar que dou as miñas clases en galego porque me da a gana. Non porque a normativa así o establece. Que eso é outra: sempre considerei que o idioma no que se imparte unha clase debería de formar parte da liberdade de cátedra. Eu non teño problema en aclararlle a un alumno unha cuestión en castelán se así o entende mellor: forma parte da atención á diversidade.

Sempre fun da opinión, e así o discutín en varias ocasións, de que para lograr que os profesores impartiran as súas clases en galego o había que facer con estímulos positivos e non con castigos, sancións e persecucións. Vexo que esta idea foi adoptada polo presidente da Xunta como medida para estimular o ensino en inglés. Veredes como ten máis éxito que a imposición das clases en galego. Xa vexo a gran parte do profesorado asistindo a clases de inglés para atreverse.

Certamente hai outras causas, esta non é a única. A globalización, a europeización, Internet, ... A globalización é un perigo para as linguas minoritarias e non tan minoritarias. O inglés estase a impoñer no mundo occidental e só o castelán lle fai fronte. Nesta situación o resto das linguas están en franca desvantaxe.

¿É a solución impoñer o idioma minoritario a ultranza e darlle importancia converténdoo na materia máis difícil? Ou, pola contra, ¿non sería mellor un reforzo positivo que seducira aos galegos para sentirse orgullosos de falar unha lingua propia e cunha historia quizáis máis longa que a da lingua castelá?

Cando estudiaba en Cataluña, alá pola época da dictadura franquista, na Universidade había clases en castelán e en catalán. Podíamos asistir á que quixéramos, e a pesares das dificultades que para un galego supuña asistir a clases en catalán, esa foi a miña decisión porque me seduciu a idea de aprender ou entender o catalán.

Paréceme normal que cada quen estea acariñado co curruncho onde naceu, e ese amor polo seu pobo, zona ou como queiramos chamalo debe estimularse porque non só é o idioma, senón tamén unha cultura e unhas características peculiares e propias que se deben manter fronte á globalización. A longo prazo todo desaparecerá, porque as linguas maioritarias tamén morren: aí temos o exemplo do latín que foi a lingua dun dos maiores imperios da historia. Sen embargo morreu deixando detrás de sí a moitas linguas fillas.

Pero tampouco se trata de plantarlle batalla á globalización. Sexamos globais pero con idiosincrasia.

Porque realmente somos cidadáns do mundo global e as fronteiras son algo ficticio que cambia ao longo da historia. Precisamente para que algúns poidan vivir ás costas dos cidadáns coa disculpa de que os gobernan e protexen. Os ecosistemas non teñen barreiras reais senón límites imaxinarios. Xa o dicía a canción de Soledad Bravo:

Entre tu pueblo y mi pueblo
hay un punto y una raya (bis).
La raya dice no hay paso
el punto vía cerrada (bis).

Y así entre todos los pueblos
raya y punto, punto y raya (bis).
Con tantas rayas y puntos
el mapa es un telegrama (bis).

Caminando por la vida
se ven ríos y montañas (bis)
se ven selvas y desiertos
pero ni puntos ni rayas (bis).

Porque estas cosas no existen
sino que fueron trazadas (bis).
Para que mi hambre y la tuya
estén siempre separadas (bis).
(Soledad Bravo – Punto y raya)

11 Punto y raya.mp...

Sinto non haber atopado a versión orixinal.

Analfabetos do futuro

2009-12-13T02:38:00.000-08:00

Navegando por Microsiervos atopei unha frase que nos afecta aos profesores e coa cal estou totalmente dacordo xa que a idea que transmite apoia a miña práctica docente. Para dicilo doutro modo, este é o meu concepto do ensino na situación actual cando a información está ao alcance de calquera: Temos que ensinarlle ao alumnado a buscar, seleccionar e utilizar a información para afrontar a vida diaria. A frase é do psicólogo Herbert Gerjuoy:
Os analfabetos de mañá non serán os que non aprenderon a ler, senón os que non aprenderon a aprender.

Exames de selectividade

2009-12-11T04:58:00.000-08:00

Ainda que non sexa do meu campo, paréceme moi interesante esta web na que se explica, empregando vídeos, a resolución de 450 exercicios de selectividade de matemáticas.

Exercicios de selectividade de varias materias podemos consultalos en Selectividad.tv, onde están clasificadas as preguntas e as respostas por temas. Bastante parecida é Clases de apoyo, na que se da resposta aos exames completos. Tamén a de Educared.

Para Bioloxía e Xeoloxía son interesantes as cuestións e solucións desta páxina.

Libro de exercicios de matemáticas e física e química resoltos.

Ejercicios Selectividad Resueltos Matematicas Fisica Quimica

Cogumelos de Galicia

2009-10-24T02:51:00.000-07:00

Agora que estamos no outono, a tempdad dos cogumelos, penso que vén ben un repaso ás guías das setas. Tiña a intención de facer cos alumnos unha exposición de setas no Instituto; pero as materias xa non son o que eran. Agora xa non se estudian este tipo de cousas nos Institutos. E posto que só teño dúas horas semanais corro o risco de non cumprir o temario.
Para quen lle interese coñecer os cogumelos galegos aquí vai un enlace. E para quen queira coñecer algúns nomes galegos aquí vai outro.

Estratexias de aprendizaxe

2009-10-08T00:17:00.000-07:00

"As estratexias de aprendizaxe fan referencia aos métodos que usan os estudiantes para aprender".
Con esta frase comeza o interesante knol de Gladys Gahona sobre técnicas de estudio.

Apuntes e exercicios de autoavaliación CTMA

2009-09-25T13:44:00.000-07:00

Exercicios de autoavaliación de Ciencias da Terra e do Medio Ambiente.
Apuntes, exercicios e exames.
Probas de acceso a ciclos formativos de grao superior(exames con solucións).
Libro electrónico de Ciencias da Terra e o Medio Ambiente.
Apuntes en Rincón del Vago.

Que vai pasar co ciclo de Química Ambiental?

2009-09-06T04:57:00.000-07:00

O INCUAL (Instituto Nacional das Cualificacións) ten publicadas as cualificacións profesionais a partir das cales se están a deseñar os ciclos formativos das diferentes familias profesionais. O ciclo de Química Ambiental que se imparte no IES A Basella pertencía á Familia Profesional Química; pero non se atopa no novo listado desta familia.

Víñase falando, desde fai tempo, de que os contidos do ciclo de Química Ambiental se incorporarían á Familia Profesional de Medio Ambiente, pero non necesariamente co mesmo nome. Revisado o INCUAL, estas son as cualificacións da nova familia profesional denominada "Seguridad y Medio Ambiente" que se vai a crear.
As cualificacións estructúranse en tres niveis. O primeiro cunha titulación, o segundo con sete e o terceiro, ou superior, con catro.
Polo tanto este ciclo desaparece e non vai a ser substituído por ningún semellante (xa que os seus contidos distribuiránse en catro titulacións que incorporarán novos contidos). En todo caso haberá que decidir se impartir algún dos novos ciclos da familia química ou da familia de medio ambiente. Ou, tamén, rachar con todo e comezar de novo. Ou incluso quedar sen ningún ciclo.
Así, pois, seguramente este será o último ano en que poida obterse esta titulación que ofrece unha ampla marxe de opcións laborais na xestión ambiental das empresas e outros campos ambientais que nas novas titulacións xa pertencerán á familia profesional de medio ambiente na que as competencias serán distribuidas en varios títulos de dous anos completos. Estamos, pois, ante unha ocasión única e privilexiada para obter un título polivalente respecto dos futuros ciclos formativos.
Fai un ano que intento atoparlle resposta ao futuro deste ciclo e parece ser que non hai ninguén que o saiba, a pesares de que nestes momentos estou participando na elaboración dos deseños curriculares da nova FP e estou en contacto cos máximos dirixentes da reforma. A estas coclusións cheguei pola miña propia conta e risco despois de revisar o INCUAL. Se as miñas conclusións están equivocadas agradecería as correspondentes rectificacións ou opinións.

NOTA: As cualificacións do INCUAL foron definidas polos expertos profesionais das diferentes empresas da familia profesional. Non teñen que transformarse necesariamente en títulos formativos. Esta función correspóndenos aos expertos educativos que, considerando as cualificacións propostas temos que definir os correspondentes títulos que as incorporen. Deste xeito, incluso sería posible (anque o considero pouco probable) que os expertos educativos elaboraran a partir desas cualificacións demandadas polos empresarios un título ou ciclo formativo que se denominara "Química Ambiental". Vistas as cualificacións paréceme máis probable que o seu nome faga referencia á xestión ambiental na empresa e se perda a vinculación coa química. Pero serán os expertos educativos participantes os que o decidan.

Recursos educativos en Cuadernalia

2009-08-02T10:42:00.000-07:00

Cuadernalia é unha comunidade educativa con interesante información para o profesorado. Tamén recopila unha colección de recursos educativos para tódolos niveis de ensino e para tódalas materias.
Tamén en Educasites se recopilan recursos educativos.

Lei de protección da paisaxe de Galicia

2009-05-24T14:38:00.000-07:00

Acceso a un documento do Colexio de Inxeñeiros de Camiños sobre a normativa e outros temas.
Tamén se pode descargar o BOE que recolle a ratificación e o Convenio Europeo da Paisaxe e as bases para a aplicación do convenio en España.
Asimismo pódese descargar un método de valoración da paisaxe costeira proposto polo Departamento de Edafoloxía do Colexio Universitario de Ourense.
E un modelo de ficha de avaliación paisaxística.

Métodos de análisis de lodos e solos

2009-05-21T15:27:00.000-07:00

Podemos descargar un método analítico no que se indican graficamente os procesos para facilitar a realización.

Transformación de coordenadas xeográficas a UTM

2009-05-10T04:03:00.000-07:00

Atopeime varias veces co problema de transformar coordenadas xeográficas a UTM e viceversa. Na web do Instituto Geográfico Nacional hai unha pequena utilidade que nos fai este traballo.
Para transformar coordenadas xeográfica a UTM.
Para transformar coordenada UTM a xeográficas.
Para transformar coordenadas en formato GML a WTCS.
Tamén conta cun interesante servicio cartográfico (WMS, WFS, WCS, WPS, CSW, SLD e WCTS).
Tamén conta cunha serie de servicios para desenvolvementos cartográficos.

Webquest sobre as Competencias Básicas

2009-04-24T15:39:00.000-07:00

Non tes claro este asunto das competencias? Fai esta webquest e verás todo máis claro.

As competencias básicas no sistema educativo

2009-04-24T13:50:00.000-07:00

Estes últimos meses andan as Comisións Pedagóxicas dos institutos intentando organizar a introducción das competencias básicas como un elemento fundamental do currículo educativo, xa que como case todos sabemos, a avaliación que ata o de agora se facía sobre os obxectivos tendo como referencia os criterios de avaliación deberase facer a partir de agora a través das competencias básicas.
As competencias son o conxunto de coñecementos (contidos conceptuasis), destrezas (contidos procedementais) e actitudes (contidos actitudinais) necesarios para a realización persoal a través do currículo (obxectivos) que se avalían indirectamente a través dos criterios de avaliación.
Moitos profesores xa avaliabamos competencias específicas de cada área. Agora tamén temos que avaliar as competencias correspondentes a outras áreas e incluso transversais a todas as áreas.
De tódolos xeitos estamos algo, pouco ou moi desorientados sobre a metodoloxía de incorporación ao currículo. O Departamento de Educación do Goberno Vasco elaborou un documento clarificador: "Las competencias básicas en el sistema educativo"

Tamén o Centro do Profesorado de Linares, da Junta de Andalucía ten unha serie de documentos moi interesantes para axudarnos nesta tarefa.

O ensino obrigatorio non é selectivo

2009-03-30T12:20:00.001-07:00

Polo menos eso é o que se establece en toda a normativa desde que se ampliou o ensino obrigatorio ata a secundaria. Polo tanto non se trata de seleccionar aos mellores, senón de axudar a todos. Vexamos o que di un experto:

José Moya Otero é profesor de Métodos de investigación e diagnóstico en Educación da Universidade de Las Palmas. Ten varias publicacións sobre investigación e métodos de ensino.

Como se avalían as competencias básicas

2009-03-30T11:46:00.000-07:00

A normativa educativa establece que a avaliación no sistema educativo debe realizarse sobre os obxectivos e as competencias básicas. Para avaliar os obxectivos veñen sinalados os criterios de avaliación no deseño curricular. O que temos que facer é relacionar eses criterios de avaliación das diferentes áreas coas competencias básicas.
¿Como se fai esto?
Buscando as fontes de información máis adecuadas: as que aportan datos sobre a resolución de tarefas.
Por exemplo, se un alumno fai un traballo en Power Point estamos avaliando tamén as competencias lingüística e dixital. Se ademáis o traballo require a interpretación dunha gráfica estatística tamén avaliamos a competencia matemática e se por riba o fixo en grupo e o teñen que expoñer tamén avaliamos a súa competencia social. Como para elaborar este traballo tivo que leer varios textos, tamén estamos avaliando as súas competencias lingüística e de capacidade de aprender. Como tivo que deseñar o traballo con gráficos tamén estamos avaliando a competencia artística. Por último, se no traballo se establecen relacións espacio temporais ou observacións experimentais, estaremos avaliando a competencia sobre coñecemento e interación co mundo físico.
Polo tanto cunha única fonte de información podemos avaliar os obxectivos en función dos criterios de avaliación e as oito competencias básicas. Así de sinxelo.
Vexamos un vídeo:

http://www.estudiaroposiciones.com/programacion/documentos/actividades.doc

As competencias adquírense a través de tarefas que movilicen tódolos recursos persoais (coñecementos, habilidades, actitudes e experiencias) para resolver un problema enmarcado nun contexto e empregando tódolos saberes dispoñibles. Neste documento indícase como elaborar esas tarefas, e nesta presentación a estructura das tarefas.

O Senado español aproba por unanimidade axudar aos alumnos con dislexia

2009-03-26T16:04:00.000-07:00

A moción foi proposta pola senadora popular María José Nicolás e foi aprobada por unanimidade por tódolos grupos parlamentarios.
Plantéxase elaborar un Plan de Formación do profesorado de primaria e secundaria co fin de adoptar estratexias metodolóxicas adecuadas a estes alumnos e introducir materiais de traballo que faciliten a aprendizaxe dos disléxicos.
A senadora María José Nicolás afirma que o profesorado é o suxeito clave para evitar o fracaso escolar derivado da dislexia e que actualmente os profesores ou non teñen medios ou carecen da formación necesaria.
Pola súa banda, o Partido Popular pediulle ao Ministerio de Educación que non se agoche baixo a escusa das transferencias e que ofreza programas de formación permanente do profesorado xa que o Ministerio ten a obriga de orientar a educación de acordo coa normativa vixente.
Información da prensa escrita.
Documento aprobado polo Senado español.

Webquest sobre o sistema circulatorio

2009-02-01T16:39:00.000-08:00

Entrar na Webquest

Alumnos que necesitan comprensión

2009-01-12T15:00:00.000-08:00

A dislexia é unha dificultade na lecto-escritura que, para a desgracia dun 10 % do alumnado, é o código empregado no sistema educativo. Esta dificultade facilmente superable cando se detecta a tempo e se aplican as medidas de atención á diversidade é, sen embargo, o motivo do fracaso escolar xa que se procura evitar a súa detección e recoñecemento porque rompe a rutina do profesorado e demostra a imperfección do emprego dun único método de ensino: os profesores non queren modificar o seu método infalible para o alumnado que non ten problemas de aprendizaxe.
Se un 10 % do alumnado fracasam por ser disléxicos, eso significa que a terceira parte (un 35 %) podería recuperarse se o profesorado se esforzara un pouco por adaptar os seus métodos de ensino aos sistemas de aprendizaxe destes rapaces. Noutros países así o fan, logrando non só diminuir considerablemente o índice de fracaso escolar senón tamén formar a grandes científicos e tecnólogos: Neston, Einstein, Billy Gates, Tomás Edison, ... foron disléxicos. Pero España é o país co maior índice de fracaso escolar da Unión Europea e parece ser que nos gusta ocupar este lugar. Precisamente é nas letras onde os informes Pisa nos sitúan en peor lugar; pero téndese a votarlle a culpa aos alumnos e non aos métodos de ensino.
Sen embargo tamén hai profesoras e profesores que entenden que a principal función dun docente é a formación do seu alumnado. Como exemplo esta páxina dunha profesora, Josefina Herrera do IES Los Remedios, da localidade de Ubrique (Cádiz) onde se trata a problemática das dificultades específicas de aprendizaxe e se recopila unha serie de orientacións pedagóxicas para evitar a discriminación destes rapaces e rapazas que, polo xeral, son intelixentes e creativos. Claro que todo esto é de nula utilidade para os profesores que posúen un método único e infalible.

Webquest sobre a dixestión

2008-12-04T16:33:00.000-08:00

Entrar na webquest

Eliminar as normas de ortografía

2008-11-28T07:20:00.001-08:00

Esta é unha proposta do académico e escritor Gabriel García Márquez que xa foi proposta no primeiro Congreso Internacional da Lingua Española celebrado en Zacatecas (México) en 1997.
O tema foi recuperado no XIII Congreso da Asociación das Academias da Lingua Española.
Como resultado estanse a elaborar novas normas de ortografía.
Segundo informa El País, o director da Academia Chilena da Lingua, Alfredo Matús, estes cambios estanse a facer con moita cautela porque hai que ser respectuosos coa tradición, máis ainda cando non hai estudios científicos que demostren que a actual ortografía distorsione a aprendizaxe do idioma.
Gabriel García Márquez propuxo a desaparición do hache, a unificación dos bes e os uves, j e g, etc. Deste xeito non acontecería o ridículo que tivo que soportar a ministra de educación cando lle entregaron a carteira do seu ministerio e que está recollido no seguinte vídeo. Atención ao texto dourado na carteira que intenta tapar a ministra saínte cando se percatou do erro ortográfico.

Dí Antonio Casto que penalizar a un disléxico ou a un disgráfico polas súas faltas de ortografía é como poñerlle unha zancadilla a un coxo polo feito de ser coxo. Tamén dí que "a calidade dun escritor é a calidade do seu pensamento e ninguén comete faltas de ortografía cando pensa".
De feito hai escritores famosos disléxicos como o premio Nóbel Juan Ramón Jiménez e a escritora de "bestsellers" Agatha Christie. Tamén foron disléxico os escritores Bernard Shaw, Kipling, Hans Christian Andersen, Ernest Hemingway, ...
Tamén citar aos máis importantes científicos: Newton, Einstein, Edison, Galileo, Darwin, Pasteur, Ramón y Cajal, ...
Porque, como tamén dí o escritor Antonio Castro:
"La sabiduría y la soberbia están totalmente reñidas, y el sabio necesariamente ha de ser humilde y tolerante. El que escribe debe poner mucho de su parte, porque lo que escribe va destinado a muchos, pero si el que lee no pone nada de la suya, será difícil que asimile gran cosa, porque el sabio aprende incluso de necio, pero el necio no aprenderá ni siquiera del sabio."
O actual sistema educativo español discrimina aos disléxicos. Ben é certo que non todos son lumbreras; pero por se acaso, hai que evitar que ningún disléxico chegue a destacar porque non podemos permitir que haxa grandes pensadores que escriban con faltas de ortografía. Os españois somos soberbios e consideramos que é mellor un texto literariamente perfecto na súa forma que un bo pensamento ou idea. Ademáis as ideas son perigosas: poden incluso propoñer o cambiar a ortografía.

Se non aprenden como lles ensinamos, ensinémoslle como aprenden

2008-11-17T09:22:00.000-08:00

Gústame a frase. Recóllese no tríptico da Asociación Galega de Dislexia (AGADIX).

A roda dos alimentos

2008-11-06T15:48:00.000-08:00

Actividade interactiva sobre a roda dos alimentos.

Animacións sobre a reproducción celular

2008-10-18T04:44:00.000-07:00

Manuel Antonio Medina elaborou unhas interesantes e pedagóxicas animacións en flash sobre a reproducción celular.

Problema de física

2008-09-18T02:47:00.000-07:00

Atopei esta interesante anécdota en Genciencia.
Nun exame, o profesor preguntaba como se podía calcular a altura dun edificio empregando un barómetro.
O alumno respondeu que amarrando unha corda ao barómetro, logo descólgase ata a base do edificio e mídese a corda. A lonxitude despregada da corda é igual á altura do edificio.
O profesor suspendeuno; pero o alumno reclamou porque a resposta era correcta.
¿Merecía o aprobado? ¿Queredes saber quen era ese famoso alumno? Pois seguide lendo.

Vale máis un cinco en xuño que un dez en setembro

2008-09-18T01:20:00.000-07:00

Esta afeirmación de José María Gil na Voz de Galicia é evidente. Para os alumnos que queren acceder á Universidade e tamén para os que acceden a ciclos moi demandados, as prazas xa foron dadas e hay que loitar por un número reducido de prazas.
O sistema educativo está deseñado de tal xeito que hay que evitar os suspensos. Un alumno con dificultades de aprendizaxe que suspenda un exame ten que recuperar non un exame, senón unha avaliación completa de varios exames que a veces inclúe tamén exames xa aprobados.
Ademais acumúlanse os exames, a veces dous ou tres exames de recuperación porque ¿como se fai para distribuír os exames normais e de recuperación de máis de dez asignaturas? Non queda máis remedio que poñer dous ou tres exames diarios.
Polo tanto, calquera estudiante debe esforzarse en aprobar o primeiro exame xa que logo vai ser moi dificil afrontar tantas dificultades. Vamos rumbo ao fracaso escolar.

Os españois non damos a talla a nivel de formación educativa

2008-09-09T07:36:00.000-07:00

A metade dos españois só rematou estudios de secundaria obrigatoria. Segundo un informe da OCDE, que recolle a Voz de Galicia, ocupamos o terceiro lugar pola cola dos países da OCDE (México, Portugal e España).
Vai a ser moi dificil que España acade os obxectivos da Unión Europea de incrementar para 2010 a porcentaxe de graduados en ensinanza postobrigatoria ata o 85 %.
Hai algúns profesores que consideran que o seu papel é de xuices máis que de pedagogos, e mentres non cambie a mentalidade van a seguir demostrando o seu poder para expulsar do sistema aos alumnos con algún problema de aprendizaxe.
Dedicando tanto esforzo á avaliación consideran imposible a aplicación de reforzo educativo, así como a impartición de máis da metade das ensinanzas mínimas contempladas no currículo.
¡Ánimo que nos falta pouco para merecer o farolillo vermello!

O fracaso escolar

2008-09-06T11:13:00.000-07:00

Láiase Celso Currás, exconselleiro de Educación, de que España, cun 31 % de abandono, se sitúe á cabeza do fracaso escolar en Europa.
Busca o problema nas familias, que deben involucrarse máis no estudio dos fillos.
O PP aproveita a ocasión para criticar ao goberno galego polo fracaso escolar.
Eu penso que tamén se debería considerar a cualificación pedagóxica e moral de algúns profesores.

Foto da excursión ás Illas Cíes

2008-09-04T03:11:00.000-07:00

Os alumnos do IES A Basella subindo ao faro das Cíes.

Esta imaxe atópase en Flickr.

Información e educación

2008-08-15T01:37:00.000-07:00

Con este título, o exconselleiro de Educación, Celso Currás, analiza as posibilidades e emprego educativo das TICs nun artigo da Voz de Galicia.
Actualmente hai unha polémica entre os profesores que utilizamos as TICs e os que nas utilizan xa que os últimos alegan que non se pode substituír ao profesor na clase. Non se trata deso senón de empregar un recurso educativo adicional que pon á nosa disposición a informática e Internet.
Celso currás coincide comigo ao afirmar que "El manejo de las nuevas tecnologías es una técnica instrumental más, como la lectura, la escritura o el cálculo. Imprescindible hoy. El sistema educativo, sin embargo, debe ir más allá. Al igual que de una lectura mecánica pasamos a una lectura comprensiva, de una simple navegación por la Red hay que llegar a una comprensión de esta, de sus posibilidades y de su aprovechamiento para el estudio o la consulta. Y para ello se necesitan profesores formados y motivados en el uso de las TIC. Diferentes estudios destacan la escasa predisposición de los docentes españoles a la utilización de estas tecnologías en la enseñanza. Un 71% no usa nunca el ordenador para apoyar sus clases, lo cual es muy preocupante teniendo en cuenta las grandes inversiones que las Administraciones públicas están realizando en hardware y software informático".
Claro que tamén hai algúns profesores para os que as medidas de atención á diversidade son unha discriminación, xa que tódolos alumnos se teñen que adaptar ao método pedagóxico do profesor e teñen que ser avaliados cos mesmos criterios sen importar a diversidade de métodos de aprendizaxe ou as dificultades educativas.
Hai incluso quen fai exames de recuperación máis dificiles e complicados xa que consideran que unha segunda oportunidade tamén é discriminatoria.

Guías de minerais e rochas

2008-08-11T04:24:00.000-07:00

Guía interactiva de minerais e rochas.

Partes do corazón

2008-07-31T04:18:00.000-07:00

En Educaplus hai varias actividades interactivas sobre bioloxía e xeoloxía.

Atención á diversidade

2008-07-05T16:11:00.000-07:00

A atención á diversidade é un dereito legal para tódolos alumnos, sen embargo algúns profesores consideran a súa aplicación como unha discriminación para os alumnos que non teñen problemas. En cambio, os profesores debemos empregar diversos métodos de ensino adaptados aos métodos de aprendizaxe dos alumnos e alumnas para ofrecer unha igualdade de oportunidades. Algúns alumnos necesitan actividades de reforzo e outros actividades de ampliación.

Hai un interesante artigo do departamento de orintación do Colexio San Narciso de Marín. Recomendable a súa lectura.
Aínda máis interesante é o documento "Atención á diversidade. A escola intercultural" publicado pola Consellería de Educación e no que se recollen as recomendacións dos Consellos Escolares das diversas comunidades autónomas, entre elas Galicia.
Non entendo como hai quen considera que a atención á diversidade consiste en facer exames de recuperación máis complicados e difíciles de superar.
Tamén recomendo visitar Tadega (Tecnoloxías de Atención á Diversidade na Educación Galega)e participar no seu foro.
José Ramón Vidal fai unha recompilación de actividades interactivas de reforzo. Tamén hai profesores que se ocupan de ensinar, como as experiencias do conreso "La atención a la diversidad en el sistema educativo" do que se poden ler e descargar as actas a través de Internet.
En que consiste o reforzo educativo?
Nas actas do anterior congreso recóllese o seguinte:

Refuerzo educativo
Supone el menor grado de modificación curricular y organizativa para que un alumno supere una dificultad de aprendizaje. Es una acción general, común y aplicada de forma habitual en clase.
Se pretende que si el alumno presenta, por motivos circunstanciales, un problema puntual, debe recibir el apoyo específico del profesor para superarlo y continuar su aprendizaje con su ritmo habitual a través de reforzadores de las conductas y el uso de estrategias didácticas, metodológicas y recursos adecuados al momento y situación de enseñanza-aprendizaje concreta.
Es decir, atiende las dificultades del alumno surgidas en un momento del proceso educativo y a través de pequeñas modificaciones (secuencia y organización de contenidos, actividades, agrupamientos,…), el alumno puede seguir el proceso ordinario de enseñanza-aprendizaje. Modificaciones que son elaboradas y desarrolladas por el profesor que imparte la materia en la que el alumno necesita el refuerzo y/o profesores especializados.
Con esta medida se trata de que no haya que adoptar medidas de mayor importancia como las adaptaciones curriculares, o la diversificación curricular en los alumnos de secundaria.

Ciclo superior de Química Ambiental

2008-06-30T03:18:00.000-07:00

Aberto o prazo de matrícula para o ciclo superior de Química Ambiental do IES A Basella de Vilanova de Arousa. Formación de técnicos en xestión do Medio Ambiente.
Información no teléfono 986554847

oprofe

2008-06-23T16:12:00.001-07:00

www.fancygens.com

Vacacións

2008-06-23T15:54:00.001-07:00

Create Your Own Graffiti

Felices vacacións

2008-06-23T15:33:00.000-07:00

fancygens.com

Para os cidadáns españois a Ciencia é oscurantista e para o sistema educativo quizáis sexa pronto a alternativa da relixión

2008-06-15T10:23:00.000-07:00

Oscurantismo da Ciencia

Problemática ambiental

2008-05-30T15:21:00.000-07:00

Na última clase que tiven cos alumnos de 3º de ESO observei un baixo nivel de implicación e o descoñecemento sobre a problemática ambiental.
Normalmente, nas sprogramacións sitúanse os temas ambientais nos últimos temas e dada a precariedade horaria asignada ás Ciencias Naturais, son temas que nunca se chegan a tratar.
Antes había unha asignatura, Ciencias Medioambientais e da Saúde, na que se trataba a problemática ambiental, o problema das drogas, a alimentación saudable e os problemas das enfermidades.
As enfermidades son contempladas no temario de Bioloxía e Xeoloxía; pero non así os outros temas, de xeito que o alumnado da ESO remata sen unha formación de interese fundamental para a súa vida e os seus intereses como cidadán.
Tomo o compromiso de elaborar una serie de actividades interactivas coas cales tratar estes temas nas miñas clases e para que sexan utilizados por outros profesores xa que toda a sociedade vai sair favorecida se os cidadáns son conscientes desta problemática.
De momento poño uns enlaces a documentos que considero que están moi ben para que o noso alumnado adquira un coñecemento básico.
Guía de sensibilización de problemas ambientales.
Buenas prácticas ambientales en colegios.
Decálogo de buenas prácticas en la vida diaria.
Consejos y buenas prácticvas respetuosas con el medio ambiente.
Buenas prácticas ambientales en el hogar. Guía para la gestión de residuos domésticos.
Buenas prácticas ambientales en la vida diaria.
¿Que puedo hacer en mi vida diaria para proteger mi salud y el medio ambiente?
Claves do cambio climático (La Vanguardia).
S.O.S. Cambio climático (El Mundo).
Cambio climáico (Wikipedia)

Anatomía do corazón

2008-05-26T15:05:00.000-07:00

O diario El Mundo ofrécenos unha interesante actividade interactiva sobre o corazón.
Ademáis ábrese unha inteseante sección chamada Código Salud.

A degradación do sistema educativo español

2008-05-22T15:59:00.000-07:00

A LOE elimina as Ciencias, tanto Bioloxía e Xeoloxía como Física e Química, do sistema educativo.
Tal é o caso que na opción científica de 4º de ESO o alumnado pode ter soamente 2 horas semanais (poden escoller entre Física e Química ou Bioloxía e Xeoloxía) ou un máximo de 4 horas se escollen as dúas. Ampliar información.
É dicir, que na opción científica ten tanto ou máis peso a relixión como as Ciencias.
Paréceme patético que se pretenda impartir unha ciencia experimental (prácticas incluídas) con dúas horas semanais e ao mesmo tempo acadar unha apretada programación.
Claro está que, dados os bos resultado do Informe Pisa para Ciencias Naturais en España, os profesores destas áreas saen moi ben cualificados e os teóricos da programación deben considerarnos moi capacitados. De tódolos xeitos, paréceme que o que imos conseguir son uns analfabeto científicos.
E eso considerando que as ciencias son imprescindibles para unha cultura que permite coñecer o propio corpo, interpretar as enfermidades que nos afectan, os problemas ambientais, o mundo que nos rodea, a importancia dunha alimentación sana, a propia sexualidade, os problemas da drogadicción, a problemática ambiental, o desenvolvemento tecnolóxico, ..., é dicir, unha cultura científica é fundamental para acadar unha vida sana e equilibrada e incluso disfrutar da Naturaleza como calidade de vida.
Nun mundo caracterizado polo desenvolvemento social gracias aos avances científicos resulta irónico que as Ciencias teñan tan pouca importancia na formación cultural do pobo español.
Para dúas horas semanais, creo que o mellor sería eliminar totalmente as ciencias do sistema educativo xa que acadarán uns coñecementos sesgados e inapropiados para o seu futuro como persoas adultas. É preferible un descoñecemento total a un coñecemento parcial e deficiente que pode levar a erros e falsas interpretacións.
Negarlle estes coñecementos ás xeracións futuras paréceme un delito.
Como profesor síntome defraudado por participar nun sistema que non ten como finalidade a formación intelectual das persoas senón de constituir un mero trámite burocrático para conceder títulos académicos que non serven para nada, só teñen a finalidade burocrática de seleccionar os individuos que poden continuar estudios profesionais.
Máis información.

Anuncio de próximo exame

2008-05-21T08:35:00.000-07:00

Materiais curriculares premiados polo MEC

2008-05-20T14:58:00.000-07:00

Os materiais curriculares premiados polo MEC recóllense en CDs correspondentes a cada ano. A través de internet pode accederse ao contido dos CDs, ábrese o índice e pode entrarse en cada unha das actividades.
Hai recursos pata tódalas materias.

Como axudar aos fillos nas tarefas de clase

2008-05-20T09:30:00.000-07:00

No edublog Las ciencias naturales más divertidas pode baixarse un documento no que se explica o que poden facer os pais para controlar os estudios dos fillos. Como se indica no documento, non é necesario que os pais sepan da materia a estudiar.

O problema dos novos métodos

2008-05-19T11:38:00.000-07:00

Neumática para Tecnoloxía 4º ESO

2008-05-18T04:58:00.000-07:00

Para a materia de Tecnoloxía da ESO atopei estas interesantes actividades interactivas:
Este é un flash
Este é un libro vivo.
Estes son os símbolos dos circuítos neumáticos.

Consellos para preparar un exame

2008-05-15T07:58:00.000-07:00

No portal Estudiantes hai interesnates hai unha sección dedicada ás técnicas de estudio entre as que se atopa o apartado "como preparar un exame".
Como vedes, en internet podemos aprender a estudiar e o método para facer exames.

Webquest A saúde e a enfermidade

2008-05-14T12:40:00.000-07:00

Esta webquest aínda está en fase de elaboración pero xa se pode traballar nela pulsando aquí.

Arde Galicia

2008-05-07T10:34:00.000-07:00

Paréceme interesante este traballo presentado en Climantica por un alumno do IES Nº 1 de Ribeira. Curiosamente atópanse nel algunhas imaxes miñas tomadas durante os incendios que asolagaron Galicia fai dous anos.

Entrenamento da velocidade lectora

2008-05-07T04:54:00.001-07:00

A Consejería de Educación de Extremadura ten unha actividade educativa interactiva para entrenar a velocidade de lectura. A través dela podedes practicar para aumentar a vosa velocidade lectora coas consecuentes vantaxes.
Fixádevos que é interesante ler por grupos de palabra e non por sílabas.
Márcase a velocidade e hai que intentar conseguir as 600 palabras por minuto.
A Consellería de Extremadura tamén pon a disposición dos alumnos unha serie de actividades educativas. Estas son as de bioloxía e Xeoloxía, pero tamén se pode entrar en outras áreas.

Actividades científicas

2008-05-06T03:04:00.001-07:00

Trátase de experimentos que son explicados mediante infografías que se poden ver en Ciencia 2007. Están ordenados polos días do mes e ano.
Tamén conta cun buscador de actividades.
E experimentos.

Libros maravillosos

2008-05-06T02:54:00.000-07:00

Interesante colección de libros con temática científica e outros temas. Está en Libros maravillosos.

O funcionamento do corazón

2008-05-06T02:40:00.000-07:00

Ver a maior tamaño.

Mueve el esqueleto

2008-05-05T16:48:00.001-07:00

Entretenido ejercicio de mover un esqueleto virtual como si fuese una marionesta

Recortables

2008-05-05T16:21:00.000-07:00

Para construir un dinosaurio, el Velociraptor, a partir de recortables.
Otro dinosaurio recortable, el Pterosaurio.
Más dinosarios recortables en Las crónicas de Pabruratops.
Personajes recortables.
Un pingüino.
Otros recotables.
Recortables de xeoloxía.

Luces de Bohemia

2008-05-04T22:38:00.000-07:00

Este foi o título do noso periódico cando participamos no "País de los estudiantes" durante o curso 2006-2007. Eran os alumnos de Ciencias Medioambientais e da Saúde de 3º de ESO.

Os ecosistemas

2008-05-01T03:59:00.000-07:00

Pinchar no medio do libro para abrir en tamaño grande

O efecto Pigmalión na clase

2008-04-28T12:30:00.000-07:00

Artigo de BERNABÉ TIERNO no Semanal do 7 de novembro de 1999

No voy a detenerme en definir el ‘efecto Pigmalión’ porque consumiría un espacio que necesito para hacerme comprender y que lo hago con el siguiente ejemplo: Un grupo de psicólogos y pedagogos realizan unos test de aptitudes en un colegio. No descubren a ningún alumno verdaderamente excepcional y brillante, pero falsean las pruebas y les hacen creer a los profesores que dos alumnos en concreto tienen capacidades extraordinarias. La realidad es que estas dos criaturas son bien normalitos, pero cuando termina el curso, vuelven los psicólogos al colegio y repiten las pruebas de inteligencia, ya se ha producido el milagro: Esos dos niños que fueron calificados como muy brillantes, de lo cual se informó a los profesores, han subido su cociente intelectual y mejorado notablemente su rendimiento académico.

Éste es el 'efecto Pigmalión'. Los profesores, llevados por el convencimiento de que están impartiendo clase a dos estudiantes excepcionales, les tratan como más inteligentes y los convierten en más inteligentes y estudiosos en la realidad.

Hace años, en mi época de estudiante, me mostré completamente escéptico hasta que yo mismo repetí la experiencia con idénticos resultados: Lo normal es que respondamos conforme a las sinceras expectativas que se tiene de nosotros.

Comprendo que haya personas tan incrédulas como yo lo fui al principio, que puedan calificar estas cosas como absurdas memeces. Pero antes de entrar en descalificaciones yo les invito a que hagan la prueba por sí mismas. Prueben a tratar durante un tiempo a alguien muy cercano con mayor consideración y afecto; créanle capaz de mejorar en su rendimiento, carácter, posibilidades. Muestre de verdad respeto y confianza, tenga buenas expectativas con ese compañero de trabajo a quien siempre consideró un inútil.

Trate como mejores, más capaces e inteligentes a sus hijos y dedique más tiempo a su esposa/o y dígale en privado y en público cuánto le quiere y le valora. Si lo hace con pleno convencimiento, logrará que cuanto dice sea una realidad: se producirá el 'efecto Pigmalión'. Así de sencillo: Cualquiera puede lograr que alguien cercano sea mejor y más capaz.

La generación del 98

2008-04-27T00:38:00.000-07:00

Diccionario de galego

2008-04-24T10:09:00.000-07:00

Acábome de enterar da recente inauguración dun diccionario de galego en internet. Celebro a idea de "ir indo" pola autilidade que representa para todos os galegos.
Vou a intentar poñer un enlace de busca desde este blog. A ver se funciona

Dicionario de Galego de Ir Indo

Recortables de anatomía

2008-04-22T09:16:00.000-07:00

En Educamadrid hai unha interesante colección de láminas recortables de anatomía de vertebrados.

Que é a Bioloxía

2008-04-21T11:07:00.000-07:00

Trivialxogo do Salnés

2008-04-19T13:02:00.000-07:00

Problemas coa ortografía?

2008-04-15T09:14:00.000-07:00

En ortoflash hai unha actividade interactiva para superar o problema das faltas de ortografía que padecen os nosos alumnos.

Actividades jClic para primaria

2008-04-15T08:50:00.000-07:00

En Indice de Páginas hai unha colección de actividades Clic para primaria.
Tamén en Educastur.
Ver a do colexio Averroes.

Materiais didácticos

2008-04-09T15:38:00.000-07:00

No Rincón Didáctico hai unhas interesantes actividades educativas sobre Ciencias da Natureza.
En Educarex tamén hai materiais didácticos da Junta de Extremadura.

Pizarra con tizas na era de Internet

2008-04-08T06:52:00.000-07:00

Con este título, o diario "El País" publica un interesante artigo sobre a ferramenta sen precedentes que é Internet.
Recomendable a súa lectura. Próximamente farei un resume do que me parece máis interesante.
Realmente somos poucos os profesores que nos implicamos no tema das TICs. O resto pensa que utilizar este recurso adicional (un reccurso máis) desvirtúa o ensino tradicional.
Hai quen ten prohibido o uso das calculadoras para resolver ecuacións logaritmos e raíces cadradas. ¿Quen fai hoxe en día unha raíz cadrada ou un logaritmo a mán? Xente da idade de pedra.

Técnicas para copiar

2008-04-06T10:20:00.000-07:00

Fai uns cuantos días, os alumnos discutían comigo sobre a ignorancia dos profesores sobre as técnicas para copiar nos exames. Polo visto pensan que os profesores non fomos estudiantes.
Xa fai un cuantos anos, cando aínda estaba empezando esto da Internet, dediqueille un apartado da miña web educativa ao tema das chuletas. Verei se a podo recuperar; pero mentres tanto ahí vai un enlace ás técnicas para copiar nos exames.
Por certo, hai un programa gratuíto (freeware) para elaborar as chuletas; pero realmente non me gusta tanto como as chuletas de toda a vida. Non lle vexo utilidade.
Noutra ocasión falarei dos sistemas electrónicos ou tecnolóxicos que tanto se usan nas oposicións para acceder ao ensino. Para que despois digan que os profesores non sabemos diso!
¡Bueno!, ¡vai! Pensando nos opositores/as, que xa comezan a preparar os exames, vou a indicar unha XXXXXXXXXXXXXXXCENSURADOXXXXXXXXXXXXXXXX copiar nos exames. Son un pouco caros pero paga a pena. Aínda así, na época de oposicións véndense coma churros. Tamén existe a posibilidade de alquilalos durante os días de exame. Seguramente tamén se poden mercar de segunda man.
Ah!, e se che pescan, pincha no tapón vermello da imaxe que hai debaixo.

Recursos educativos

2008-04-06T09:30:00.000-07:00

En El Tinglado hai unha páxina que recolle unha selección de recursos educativos en Internet. Trátase de recursos que poden empregar os profesores para elaborar os materiais didácticos que reforzan as clases presenciais.
Tamén hai unha serie de entradas sobre recursos nas que se explica con detalle a utilidade dos mesmos.
A lexislación esixe que tanto para a ESO como no borrador para bacharelato, débese aplicar a atención á diversidade con especial relevancia a alumnos con necesidades educativas especiais, o que supón que temos que recorrer ao emprego das TICs (Técnicas de comunicación e información) como un medio máis para deseñar as actividades de reforzo.
Nesta páxina faise uso das TICs para reforzar as clases. Recomendable a súa visita. Recomendo, polo didáctica a actividade sobre "perífrases verbais" para a materia de "Lengua y Literatura".

Actividades JClic

2008-04-05T01:47:00.000-07:00

O Colegio Público Los Campanales da Junta de Andalucía ten unha colección de actividades JClic sobre diversas materias. Anque están destinadas a primaria, algunhas son aplicables en secundaria, como por exemplo a da Reproducción Humana que se adapta bastante ben aos contidos de 3º de ESO.
Recomendable porque tamén podemos modificar e ampliar as actividades para adaptalas ó nivel.

Illa de Arousa (O Campo)

2008-04-01T15:08:00.000-07:00

Apply Lake Effect to your Picture WaveMyPic.com

Características da obra de Castelao

2008-03-30T08:35:00.000-07:00

Métodos de ensino

2008-03-26T17:19:00.000-07:00

Sabemos demasiado

2008-03-26T17:01:00.000-07:00

Os profesores do sistema educativo español sabemos moito. De feito tivemos que aprobar unha oposición e estamos preparados para dar clases a nivel universitario. Por eso non nos damos conta de que estamos formando a rapaces. Non sabemos situarnos ao nivel mental dos nosos alumnos.
Aos rapaces non lles queda máis remedio que adaptarse aos profesores, demostrando así a súa capacidade de adaptación; pero o problema preséntase cando un alumno ten necesidades educativas especíais de aprendizaxe. O profesor incapaz de adaptarse ao alumno forza a súa discriminación para que deixe os estudios. O nosos sistema educativo discrimina aos alumnos que non son capaces de adaptarse ao método educativo de algúns profesores.
Claro que tamén hai profesores que adaptan os seus métodos educativos aos sistemas de aprendizaxe dos alumnos e aplican a atención á diversidade; pero esto é algo que se aprende coa experiencia.
A LOE incorpora a obligación de aplicar a atención aos alumnos con necesidades educativas específicas, e considera que a avaliación ten como finalidade a detección das deficiencias formativas para aplicar as correspondentes medidas de reforzo.

A enfermidade silenciosa

2008-03-26T12:32:00.000-07:00

Con este nome coñécese a dislexia, unha discapacidade que afecta a rapaces cun elevado coeficiente intelectual; pero que provoca unha disfunción lectora que, se non se da con bos profesores, leva ao fracaso escolar a quen a padece.
O pasado día 13 de marzo, o diario "El país" publicou un interesante artigo titulado "¿Tal vez tu hijo es disléxico y nadie lo sabe?" .
Resalto, a continuación, algúns textos do artigo:
"Si Bill Gates hubiera estado escolarizado en España el mundo tal vez no concocería Windows".
"El 3 % de los fracasados escolares son disléxicos ... y se les hace pasar por vagos e ignorantes".
"En los artículos 71 y 72 de la LOE se exige a las comunidades autónomas que dispongan de los medios y recursos necesarios ... en caso de incumplimiento, los ciudadanos pueden poner una denuncia".
Baleares introdujo la Selectividad para disléxicos ... en Canarias los profesores les leen las preguntas y les dejan más tiempo en los exámenes ... y se forma a los profesores ... En el País Vasco se está formando una comisión técnica para dar respuesta a la dislexia".
"El futuro de los alumnos con dislexia queda supeditado a que la fortuna le permita ingresar en un colegio que disponga de espacialistas".
O País xa publicou un reportaxe sobre a dislexia o 29 de xaneiro de 2007 baixo o título "Aunar esfuerzos para diagnosticar la dislexia", no que se recoñece que o sistema educativo debería ser máis flexible na atención dos rapaces disléxicos, e tamén se afirma que o Departamento de Educación de Cataluña recoñeceu unha modificación curricular para os disléxicos que cursen o bacharelato.
España é un dos países nos que as autoridades educativas pechan os ollos ante este problema porque, en definitiva, é máis cómodo para o profesorado ter alumnos vagos que disléxicos.

Webquest sobre "Os receptores sensoriais"

2008-03-26T04:40:00.000-07:00

Elaborei esta webquest sobre os órganos sensoriais para as clases de Bioloxía e Xeoloxía de 3º de ESO
Acceder á webquest

Frases de Bertrand Russell para pensar

2008-03-16T01:24:00.000-07:00

Fai algúns días escoitei na radio esta frase de Bertrand Russel: "Sendo neno tiven que abandoar provisionalmente a miña educación para ir á escola".
Estiven buscando a frase en internet porque me interesaba coñecela textualmente e din con algunhas outras frases moi interesantes, como esta: "Gran parte das dificultades polas que atravesa o mundo débense a que os ignorantes están completamente seguros e os intelixentes cheos de dúbidas".
Esta frase confirma o que xa dicía Aristóteles moito antes que él: "Só sei que non sei nada".
Quizáis por eso tamén dícía Russell: "Os científicos esfórzanse por facer posible o imposible e os políticos por facer o posible imposible".
Outra frase de Russell sobre a educación é esta: "O ser humano nace ignorante, non estúpido, faise estúpido pola educación".
Bertrand Russell foi un filósofo, matemático e escritor inglés que recibiu o premio Nobel de Literatura en 1950

Lectura

2008-03-15T18:21:00.001-07:00

Tes dislexia?

2008-03-15T12:11:00.001-07:00

A dislexia afecta a un 10 % da poboación. De acordo con estas estatísticas, en cada aula debería de haber entre 2 e 3 alumnos con este problema de aprendizaxe.
O caso é que hai institutos enteiros que non teñen ningún caso de dislexia recoñecido. Resulta máis cómodo votarlle a culpa dos fracasos escolares aos alumnos (son vagos, molestan na clase) que ter quie aplicar medidas de atención á diversidade (os profes tamén somos un pouco vagos).
En internet hai moitos traballos sobre a dislexia. Neste traballo sinálanse cales son os síntomas da dislexia. Se observas que pode ser o teu caso sería recomendable que consultaras co servicio de orientación ou con teus pais, se non che fan caso no instituto (é un problema para todos ter casos de dislexia). Teus pais poden poñerse en contacto coa Asociación de dislexia de Galicia que está reclamando que se atenda aos alumnos con este problema.
Os disléxicos soen ser rapaces moi intelixentes que vendo que non rinden, non por culpa deles, senón porque non se empregan métodos de ensino adecuados, optan por desconectar na clase.
A asociación de disléxicos de Galicia aínda non posúe páxina web porque é unha asociación aínda nova; pero as persoas interesadas poden presentar as súas opinións nos comentarios e podo poñelas en contacto coa Asociación.